સ્વચ્છતા ત્યાં પ્રભુતા, ભારતીય હિન્દુ સનાતન શાસ્ત્રમાં જાણો સ્વચ્છતા વિશે

ભારતીય હિન્દુ સનાતન શાસ્ત્રમાં સ્વચ્છતા વિશે ઘણા ઉપદેશ આપવામાં આવ્યા છે. ગુજરાતી પણ એક કહેવત છે સ્વચ્છતા ત્યાં પ્રભુતા સામાન્ય રીતે સ્વચ્છતાની શરૂઆત આપણા શરીરથી શરૂ કરવી જોઇએ શુદ્ધ જળથી નિત્ય સ્નાનકરીને ધોયેલા અને સ્વચ્છ કપડાં પહેરવા જોઈએ શરીરની સ્વચ્છતા પછી આપણે ઘરની સ્વચ્છતા કરવી જોઈએ ઘરમાં દરેક રૂમની સફાઇ કર્યા પછી ઘરનું આંગણુ સ્વચ્છ કરીએ ત્યાર પછી ઘરના આગળ રસ્તાનો જેટલો ભાગ થતો હોય તેટલી પણ જવાબદારીઆપણી જ છે. એ જવાબદારી નિભાવશે શું તો સમગ્ર ગામ તથા શહેરના તમામ માર્ગો સ્વચ્છ રહેવા લાગશે ઘરની આગળ રસ્તાને સાફ કરીને રંગોળી પૂરવાની ભારતીય ઋષિએ એક અજોળ પરંપરા આપી છે.

રંગોળી પૂરવાની પરંપરાને ધાર્મિક વિધિમાં ગણવામાં આવી છે. જેથી લોકો તેનો સહજતાથી પાલન કરતા રહે અને તેમાં ધાર્મિક વિધિની સાથે સ્વચ્છતાનો પણ ઉદેશ ગણવામાં આવે છે. પોતાનુ આંગણુ અને નિત્ય માર્ગ અને સ્વચ્છ રાખ્યા પછી ગામની બહાર ના કે ગામની ભાગોળે આવેલા તળાવ નદી ચેકડેમ તથા બાગ બગીચા અને વન ઉપવન ને પણ સ્વચ્છ રાખવા જોઈએ તેને કેવી રીતે સાફ સ્વચ્છ રાખશો તેનો ઉપાય ભગવાન સ્વામિનારાયણે શિક્ષાપત્રીના અતિ સરળ રીત બતાવેલી છે શિક્ષાપત્રીના 32 મા શ્રલોકોમાં ભગવાન સ્વામિનારાયણ મનુષ્યમાત્રને ઉપદેશ અને આદેશ કર્યો છે.

લોક અને શાસ્ત્ર એવા સ્થાનક કે જીણ દેવાલય તથા નદી તળાવ ના આરા માર્ગે તથા વાવેલું ખેતર વૃક્ષની છાયા તથા ફૂલવડી બગીચા આદિત્ય સ્થાનક તેમને વિશે મળ-મૂત્ર ન કરવું તથા થૂકવું પણ નહીં લોકની શુદ્ધ એટલે જાહેર જગ્યા બાગ બગીચા વગેરે અને શાસ્ત્રની એટલે ધાર્મિક સ્થાનો શિક્ષાપત્રીનો આદેશ ધાર્મિક વિધિની સાથે સામાજિક ઉદેશ વધારે છે આ નિયમો માત્ર ધાર્મિક લોકો જ માટે હોય છે એવું નથી મનુષ્યમાત્રને ખૂબ જ ઉપયોગી છે તેમજ સમાજ અને રાષ્ટ્રના હિતમાં છે શિક્ષાપત્રી ધાર્મિક ગ્રંથ છે પરંતુ તેની આજ્ઞાઓ તમામ લોકોને પાળવા જેવી છે સ્વચ્છતાની આજ્ઞાનું પાલન કરવામાં આવે તો આપણા ઘરથી લઈને સંપૂર્ણ દેશ સ્વચ્છતા આપણા દેશની પ્રવર્તમાન સરકાર દ્વારા સ્વચ્છતા વિશે અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે તેમાં દેશના તમામ નાગરિકોને સ્વચ્છતા વિશે જાગૃત કરવામાં આવે છે તેના કારણે ઘણા લોકોમાં જાગૃતતા પણ આવી છે પરિણામે ઘણા ગામો અને નગરોમાં સ્વચ્છતા દેખાય છે

આજથી 200 વર્ષ પૂર્વે ભગવાન સ્વામિનારાયણ લખેલી શિક્ષાપત્રી જે સ્વચ્છતા ની આજ્ઞા કરી તે આજે અતિ આવશ્યક બની ગઈ છે હિન્દુ ધર્મની આ વિશેષતાને શરીરને અને ગામને અને દેશને સ્વચ્છ બનાવવા માટે પવિત્ર અને સ્વચ્છ રાખવા માટે ધાર્મિક શાસ્ત્રોમાં તેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે તેને ધાર્મિક વિધિ વિધાન ગણીને દરેકને આજ્ઞા પણ કરવામાં આવે છે ધર્મ અને રાજકારણ જુદુ છે પરંતુ બંને નો ઉદ્દેશ ધાર્મિક ગ્રંથોનો ઉદ્દેશ અને દેશના બંધારણ નો ઉદ્દેશ સમાજના અને દેશના હિત કારક હોય છે સ્વયં થી લઈને દેશને સ્વચ્છ રાખવાના વિષયમાં ધાર્મિક ગ્રંથ અને દેશના કાયદાઓ બંને પરસ્પર એકબીજાના પુરક છે એક સિક્કાની બે બાજુઓ છે બે આંખો અને બે હાથની સમાન છે મનુષ્ય માત્ર દેશના સર્વાંગી વિકાસ માટે સારું આચરણ શીખવા માટે દેશનું બંધારણ અને ધર્મનો બંધારણનું પાલન કરતો થાય તો દેશનો સર્વાંગી વિકાસ ખૂબ જ ઝડપી થાય એટલે જ ધાર્મિક શાસ્ત્રોની ખુબજ ઉપયોગિતા છે.

આ સ્વચ્છતાની પ્રેરણા આપનાર આપણા દેશનાં લોકલાડીલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર ભાઈ મોદી ઉદ્દેશ એવો છે નક્કી કરેલા સ્થાને જ દેહક્રિયાઓ કરવી ગમે ત્યાં ન કરવી આવી જ આજ્ઞ ના પરમ કૃપાળુ પરમાત્મા સહજાનંદ સ્વામીએ શિક્ષાપત્રીમાં ૨૦૦ વર્ષ પહેલાં કરી ગયા છે અને આવી ગંદકી ન ફેલાય તેને માટે પણ દેશનો કાયદો અને ધાર્મિક શાસ્ત્રોના પાડે છે તેથી દેશનું બંધારણ અને ધાર્મિક ગ્રંથ ની આજ્ઞાઓનું સ્વચ્છ નું પૂર્ણ પાલન કરીએ એ જ આપણી માટે સૌથી મોટી રાષ્ટ્ર સેવા બનશે ધારાશાસ્ત્રી દેવ સ્વામીના સાદર પ્રણામ સાથે જય શ્રી સ્વામિનારાયણ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.